Exoten
Je ziet steeds meer exoten in onze binnenwateren. Het gaat om vissoorten die van oorsprong hier niet voorkwamen. Sommige sportvissers waarderen ze. Anderen verafschuwen ze. Wat betekenen ze voor de visstand? En wat kun jij doen?
De Nederlandse visfauna breidde de afgelopen decennia uit met soorten als roofblei, blauwband, blauwneus, zonnebaars en diverse grondels. Check ze in onze online vissengids. De grondels veroorzaken vaak overlast in grote rivieren. Vissen met maden aan de Waal of IJssel verandert soms in een echt zwartbekgrondelfestijn.
Main-Donaukanaal
Biologen discussiëren wat precies een exoot is. Sommige onderzoekers noemen soorten die hier tien jaar of langer succesvol voortplanten "ingeburgerd". Andere deskundigen vinden soorten in aaneengesloten leefgebieden inheems.
Voor roofblei, blauwneus en verschillende grondels geldt vaak een onnatuurlijke uitbreiding van hun leefgebied. De meeste nieuwkomers zwommen via het Main-Donaukanaal de Rijn op en bereikten zo Nederland.
De weg van een exoot
Exoten en vijvervissen die mensen overzetten, veroorzaken soms overlast. Ze bedreigen inheemse flora en fauna. Een duidelijk voorbeeld is de invasie van grondels. In veel wateren vormen zij nu de meest voorkomende soort. De grondel eet kuit en larven van andere vissen.
In hoeverre dit de inheemse visstand schaadt, blijft vaak onduidelijk. Baarzen, snoekbaarzen en visetende vogels eten nu ook grondels. Bij veel exoten zie je een piek: aantallen schieten omhoog, daarna stabiliseren ze en soms nemen ze weer af. Zo vinden ze een plek tussen andere soorten.
Hoe lang dat proces duurt, voorspelt niemand eenvoudig. Je kunt er beperkt invloed op uitoefenen.
Visserijkundig onderzoek helpt wel bij inschatten en monitoren. De Sportvisunie ondersteunt dat werk en vraagt vissers waarnemingen te melden.
Gewenste exoten
Sommige nieuwkomers leveren juist waarde. De roofblei (Aspius aspius) groeide uit tot een mooie sportvis. Sportvissers vangen hem graag.
Een ander voorbeeld is de graskarper. Beheerders zetten graskarpers bewust uit om waterplanten te beperken. Graskarpers planten zich hier niet voort. Daardoor vormen ze geen blijvend risico. Het uitzetten van graskarpers blijkt vaak de goedkoopste en minst ingrijpende maatregel tegen overmaat aan waterplanten. Meer over graskarper lees je hier: http://www.sportvisserijnederland.nl/actueel/dossiers/20/graskarper-biologische-grasmaaier.html
Wat kun jij doen?
- Zet geen aquarium- of vijvervissen uit in open water. Breng ze terug naar de winkel.
- Meld bijzondere vangsten en nieuwe vondsten via platforms zoals Mijnvismaat.
- Volg meldingen en resultaten van visserijkundig onderzoek van de Sportvisunie.
Meld bijzondere vangsten direct, zodat we verspreiding en impact beter volgen.