15 mrt 2015
De Sportvisunie wijst Actief Biologisch Beheer (ABB) af als maatregel voor ecologisch herstel. ABB pakt alleen symptomen aan. Je krijgt geen duurzame verbetering van de visstand.
Beheersvisserij? Nee
Lees de brochure: Beheersvisserijen schaden het ecologisch herstel van wateren (PDF).
Visserijkundig onderzoek
Bekijk dit visserijkundig onderzoek (2007) naar de effecten van ABB op onder meer 28 Nederlandse meren. Het onderzoek toont dat ABB meestal geen blijvende effecten geeft.
-> Download het rapport 'Herstelmaatregelen in ondiepe meren; zijn de verbeteringen blijvend?'
Visie van de Sportvisunie
De Sportvisunie wijst ABB af als standaardmaatregel. ABB verstoort het ecosysteem door grootschalig vissen uit te dunnen. Je bereikt zo geen duurzame ecologische toestand.
Wij pleiten voor een brongerichte aanpak. Richt je op minder verontreiniging van water en bodem. Verbeter de inrichting van water en oevers. Alleen in uitzonderlijke gevallen allowen we directe ingrepen, en dan uitsluitend voor zwaarwegende menselijke gebruiksdoelen.
De Sportvisunie vindt dat het periodiek uitdunnen van brasem om helder water te krijgen, neerkomt op structurele overbevissing van een inheemse soort. Deze aanpak past niet bij duurzame ecologische doelen.
Beheersvisserijen schaden het herstel
De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) stelt dat water in 2027 een goede ecologische toestand moet hebben. Die toestand moet zoveel mogelijk op de natuurlijke situatie lijken.
Brasem hoort historisch bij veel Nederlandse wateren. Het grootschalig verwijderen van brasem om water kunstmatig helder te maken, past niet bij de KRW.
Natuurlijk Nederland
Nederland is van nature een vlak rivierdelta. De meeste waterbodems tonen van nature veel voedingsstoffen. In zulke voedselrijke wateren leeft brasem van oudsher veel. Wetenschappers noemden delen van Rijn en Maas vroeger niet voor niets de "brasemzone".
Brasem: een vis met een rijk verleden
Historische bronnen tonen dat brasem vroeger algemeen voorkwam in stilstaand en langzaam stromend water. Schlegel (1862) en A.A. van Bemmelen (1866) beschreven brasem als veelvoorkomend, zelfs in kleine slootjes.
Brasem, ABB en beheersvisserijen
In de jaren ’90 kwam helder, plantenrijk water in de mode. Snoek, ruisvoorn en zeelt symboliseerden "goed water". Brasem kreeg een negatief imago.
De veronderstelling achter ABB: één keer veel brasem weghalen leidt tot een stabiel, helder systeem. In de praktijk gaf ABB slechts soms korte termijn verbetering. De meeste experimenten leverden geen duurzaam resultaat op.
Onderzoekers zagen dat ABB faalt. Toch ontstond het idee van reguliere beheersvisserijen: permanent brasem weghalen. Dat dwingt het water in een blijvend verstoorde, onnatuurlijke toestand. Het verdoezelt de echte oorzaken en ontmoedigt brongerichte maatregelen.
Brasem en de Kaderrichtlijn Water (KRW)
De KRW-maatlatten beoordelen veel Nederlandse M-wateren als negatief als brasem veel voorkomt. Voor sommige plassen staat brasem toegestane biomassa op 2% van de visbiomassa. Die norm is te laag, gezien de natuurlijke voorkeur van brasem voor voedselrijke waterbodems.
De huidige maatlatten waarderen plantenminnende soorten in deze wateren hoger dan historisch terecht is. Het negatieve ABB-imago blijkt zwaarder mee te wegen dan objectieve, ecologische en historische kennis over brasem.
Geraadpleegde literatuur
- Bemmelen, A.A. van (1866). Lijst van visschen in Nederland waargenomen. In: Herklots, J.A. (1866) Bouwstoffen voor eene fauna van Nederland.
- Emmerik, W. van (2008). Kennisdocument Brasem. Sportvisserij Nederland, Bilthoven.
- Evers, C.H.M., A.J.M. van den Broek, R. Buskens & A. van Leerdam (2007). Omschrijving MEP en conceptmaatlatten voor sloten en kanalen voor de Kaderrichtlijn Water. Concept eindrapport (25 september 2007).
- Hosper, S.H., M.-L. Meijer & P.A. Walker [red.] (1992). Handleiding Actief Biologisch Beheer. RIZA, Lelystad / OVB, Nieuwegein.
- Klinge, M. & N. Jaarsma [red], 2004. Achtergronddocument referenties en maatlatten voor vissen. Landelijke expertgroep.
- Molen, D.T. van der & R. Pot [red.] (2007). Referenties en maatlatten voor natuurlijke watertypen voor de Kaderrichtlijn Water.
- Nes, E. van, E. Lammens, R. Roijackers & R. Veeningen (2007). Herstelmaatregelen in ondiepe meren: zijn de verbeteringen blijvend? In H2O 1-2007.
- Paternotte, B. (2007) Waar blijft de brasem? In: Visionair nummer 5, september 2007.
- Pot, R., [red], 2005. Default-MEP/GEP’s voor sterk veranderde en kunstmatige wateren. Concept versie 8 (30 november 2005).
- Schlegel, H. (1862). De Visschen. Afdeeling uit de Natuurlijke Historie van Nederland.