Bevoegdheden controleurs en opsporingsambtenaren
Vrijwilligers van een hengelsportvereniging of van de Sportvisunie controleren sportvissers op regels en documenten. Een verenigingscontroleur heeft geen opsporingsbevoegdheid en mag niet bekeuren. Politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) mogen wel bekeuren.
Wat mag een verenigingscontroleur?
De bevoegdheden van een verenigingscontroleur komen voort uit twee bronnen:
- het verenigingsrecht (statuten en huishoudelijk reglement)
- de voorwaarden van de toestemming of vergunning voor het water
Verenigingsrecht
Als lid van een hengelsportvereniging verplicht je je aan de statuten en het huishoudelijk reglement. Die regels leggen vast dat je moet meewerken aan controles door hengelsportcontroleurs. Als lid moet je dus je documenten tonen en meewerken aan een controle.
Voorwaarden van de toestemming (vergunning)
De Gezamenlijke Lijst van Nederlandse Viswateren vermeldt op pagina 3 dat een sportvisser de VISpas en de lijst(en) van wateren ter inzage moet geven aan controleurs, politie en andere opsporingsambtenaren. Die verplichting staat vaak ook in de toestemming voor wateren die niet in de Gezamenlijke Lijst staan.
Wat mogen controleurs wél doen?
Controleurs werken namens hun vereniging of namens de Sportvisunie. Hun werkgebied blijft beperkt tot het eigen verenigingswater of de wateren waarvoor de Sportvisunie visrechten heeft, tenzij afgesproken met andere visrechthebbenden.
Als burger hebben controleurs geen opsporingsbevoegdheid. Ze mogen wel:
- vragen stellen en gegevens noteren
- documenten controleren
- als vertegenwoordiger van de vereniging documenten innemen bij overtreding
De VISpas en bijbehorende lijst(en) van wateren blijven eigendom van de vereniging die ze uitgeeft. Neem je als controleur documenten in, geef die documenten dan direct aan het bestuur van de vereniging waarvan de visser lid is. Meld ook waarom je de documenten innam. Het bestuur beslist vervolgens over eventuele sancties en de teruggave van de documenten.
Tip voor controleurs
Heb je het vermoeden dat iemand de regels overtreedt? Vraag eerst om de documenten en houd ze vast totdat je zeker bent van je vermoedens. Een visser geeft minder snel vrijwillig documenten af als hij weet dat jij ze inneemt.
Wees terughoudend met het noteren van persoonsgegevens. Houd rekening met de AVG. Onder voorwaarden heb je als controleur een gerechtvaardigd belang om gegevens te noteren en te bewaren. Behandel de gegevens zorgvuldig, deel ze niet met derden en vernietig ze na een vaste termijn, bijvoorbeeld na drie jaar.
-> Meer informatie over de 'Cursus Controle Sportvisserij' van de Sportvisunie
Bevoegdheden van opsporingsambtenaren (politie en boa's)
Naast politie bestaan er buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's). Boa's kunnen in dienst zijn bij gemeenten, overheidsinstanties of particuliere organisaties zoals Natuurmonumenten. Sommige hengelsportverenigingen en de Sportvisunie hebben ook boa's in dienst.
Een boa heeft op grond van art. 142 Wetboek van Strafvordering de bevoegdheid strafbare feiten op te sporen. Dat omvat ook de bevoegdheid om te bekeuren.
Wanneer mogen opsporingsambtenaren om documenten vragen?
Normaal vraagt een opsporingsambtenaar pas om documenten bij een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit. De Visserijwet 1963 geeft opsporingsambtenaren echter specifieke bevoegdheden ten aanzien van vissers. Artikel 55 Visserijwet 1963 legt een visser op om op eerste vordering van een opsporingsambtenaar:
- de ambtenaar te laten betreden van het vaartuig;
- benodigde documenten ter inzage te geven;
- uitstaand vistuig te lichten*;
- gesloten viskaren te openen*;
- op andere manieren de gevraagde medewerking te verlenen.
Overtreding van deze verplichtingen is strafbaar. Voor het niet tonen van bepaalde documenten bestaat een feitcode (H 647 a, b of c), afhankelijk van het document.
*Een opsporingsambtenaar mag zelf vistuig lichten en viskaren openen.
Artikel 60 Visserijwet 1963 geeft politiebeambten toegang tot elke plaats voor zover dat nodig is voor hun taak. Let op: binnentreden van een woning mag meestal alleen met schriftelijke last of in aanwezigheid van een (hulp)officier van justitie. Boa's hebben vergelijkbare toegang op grond van artikel 20 van de Wet op de economische delicten. Voor boa's geldt dat er vaak een "aanwijzing" nodig is om van die bevoegdheid gebruik te maken.
Artikel 61 geeft opsporingsambtenaren de bevoegdheid vervoermiddelen te stoppen en te onderzoeken. Artikel 62 noemt dat inbeslagname ook buiten heterdaad mogelijk is.
Inbeslagname versus innemen
Politie en boa's mogen de VISpas niet innemen in de hoedanigheid van eigendom van de vereniging. Wel mogen zij goederen in beslag nemen als die in verband staan met een strafbaar feit. Dat kan gaan om:
- VISpas en bijbehorende lijsten
- gevangen vis
- hengels en ander vistuig
Bij inbeslagname stelt de opsporingsambtenaar een proces-verbaal op. De Officier van Justitie beslist daarna over teruggave. Vaak vraagt de opsporingsambtenaar eerst of iemand vrijwillig afstand wil doen van de spullen. Als betrokkene dat weigert, volgt inbeslagname en mogelijk een boete.
Als de Officier van Justitie de spullen teruggeeft, stuur je de VISpas en lijsten naar de uitgevende vereniging. De VISpas blijft eigendom van die vereniging. Een vereniging die een VISpas terugkrijgt, roept het lid verstandig ter verantwoording.
De politie geeft niet altijd informatie over de reden van inbeslagname, vanwege privacyregels.
Toezichthouders
De Algemene wet bestuursrecht (Awb) regelt toezicht. Toezichthouders voeren dat toezicht uit. Een toezichthouder krijgt zijn bevoegdheden op basis van een wettelijke aanwijzing.
Toezichthouders hebben ruime bevoegdheden, vastgelegd in de Awb. Bijvoorbeeld:
- artikel 5:16 Awb: inlichtingen vorderen
- artikel 5:17 Awb: inzage in zakelijke gegevens en bescheiden vorderen
- artikel 5:20 Awb: verplichting tot medewerking binnen een redelijke termijn
Toezicht staat los van strafrecht. Voor het toezicht op naleving van de Visserijwet 1963 zijn onder andere ambtenaren van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en van de rijksbelastingdienst namens douane aangewezen.
Voor specifiek toezicht op recreatief staand want langs de kust en de meeneemlimiet voor zeebaars en kabeljauw benoemden verschillende gemeenten ambtenaren als toezichthouder. De aanwijzing staat in het "Besluit aanwijzing toezichthouders Visserijwet 1963".
