Bescherming aal (paling)
De paling staat onder zware bescherming. Je leest hier alle relevante regels en verboden.

Wet Natuurbescherming
De paling staat in bijlage 2 van het CITES-verdrag. Daarom mag niemand paling of producten van paling naar landen buiten de Europese Unie exporteren.
Ook verbiedt het Besluit Natuurbescherming dat je bepaalde in CITES genoemde soorten, waaronder paling, bezit of verhandelt (art. 3.38 Wet Natuurbescherming).
Je krijgt wel een uitzondering als je paling verkreeg volgens de Visserijwet 1963 (art. 3:20 Regeling Natuurbescherming). In de praktijk geldt die vrijstelling zelden voor sportvissers. Bij bijna alle schriftelijke toestemmingen staat de voorwaarde dat je gevangen paling direct terugzet in hetzelfde water. Ook op de VISpas en de Kleine VISpas staat die voorwaarde. Tijdelijk bewaren mag dus niet.
Heb je paling in bezit terwijl de vergunning dat verbiedt? Dan overtreed je de Visserijwet 1963. Dat levert een economisch delict op (Wet op de Economische Delicten). Bij opzet beschouwt de wet dit als een misdrijf.
Minimummaat (art. 5b Uitvoeringsregeling visserij)
De minister kan minimummaten vastleggen op grond van de Visserijwet 1963. Voor paling geldt een minimummaat van 28 cm (art. 5b Uitvoeringsregeling visserij).
Paling kleiner dan 28 cm moet iedereen direct terugzetten. Gerookte paling moet ten minste 25 cm zijn (art. 4 Reglement minimummaten en gesloten tijden 1985).
Voor sportvissers is de terugzetplicht via vergunningvoorwaarden belangrijker. De minimummaat heeft vooral gevolgen voor beroepsvissers. Overtreding van de Uitvoeringsregeling betekent een overtreding van de Visserijwet 1963 en kan leiden tot straf onder de Wet op de Economische Delicten.
Administratieplicht (art. 7 en 8 Uitvoeringsregeling visserij)
Iedereen die aal aanvoert, verhandelt of bezit, moet administratie bijhouden. Noteer: hoeveelheid, plaats van opslag, datum aanvoer, datum verkoop, herkomst en naam van de afnemer.
De plicht vindt zijn grond in art. 3a van de Visserijwet 1963. Schend je deze plicht? Dan pleeg je een economisch delict.
Gesloten tijd aalvistuigen (art. 32a Uitvoeringsregeling visserij)
Om volwassen paling de kans te geven naar zee te trekken, geldt van 1 september tot en met 30 november een gesloten tijd voor diverse aalvistuigen (art. 32a, lid 1). In die periode mag je in alle wateren niet vissen met beroeps-aalvistuigen en de peur.
Kijk hier voor meer informatie over de gesloten tijd voor vistuigen
Overtreding van de Uitvoeringsregeling betekent dat je de Visserijwet 1963 overtreedt. Dat levert een economisch delict op volgens de Wet op de Economische Delicten.
Terugzetplicht september, november (art. 32b Uitvoeringsregeling visserij)
In september, oktober en november moet iedereen aal terugzetten. Dit geldt voor binnenwater, kustwateren en zee. Je mag in die maanden geen paling in bezit hebben op of nabij het water.
Deze maatregelen volgen uit het Nationaal Aalherstelplan. Ze beschermen volwassen paling die wil paaien. De Raad van State bevestigde de bevoegdheid van de minister op 17-10-2012 (ECLI:NL:RVS:2012:BY0407).
Overtreding van deze regels levert een economisch delict op.
VISpas
- VISpas en andere toestemmingen
Voor de meeste binnenwateren die in de Gezamenlijke Lijst van Nederlandse Viswateren staan, geldt een algemene voorwaarde: je zet elke gevangen paling direct terug in hetzelfde water. Dit geldt voor ongeveer 90% van het Nederlandse binnenwater. Tijdelijk bewaren mag niet, ook niet tijdens wedstrijden. Houd je je niet aan de voorwaarden? Dan vist je zonder toestemming. Dat verbiedt de Visserijwet 1963 (art. 21).
- Kleine VISpas
Op de Kleine VISpas geldt dezelfde algemene terugzetvoorwaarde. Houd je je er niet aan? Dan vist je zonder toestemming en overtreed je de Visserijwet 1963 (art. 21).
Let op: wie de terugzetplicht negeert, overtreedt ook de Wet Natuurbescherming. De vrijstelling vervalt en dan pleeg je een economisch delict op basis van de WED.
Dioxine-problematiek binnenwater
Wegens dioxines en andere gifstoffen geldt sinds 1 april 2011 een verbod op vissen en bezit van paling en wolhandkrab in een lijst met binnenwateren. Het verbod geldt voor vistuigen die hoofdzakelijk voor paling of wolhandkrab dienen. De verboden staan in art. 28b Uitvoeringsregeling visserij en in art. 5.10 Wet dieren.
Voor sportvissers betekent dit: je mag in die wateren niet met een peur vissen. Je mag geen paling of wolhandkrab in bezit hebben bij het vissen op die wateren. Ook dode paling of wolhandkrab die je kocht bij de vishandelaar, mag je niet bij je hebben als je gaat vissen. Overtreding levert een economisch delict op (WED).
De wateren vind je in bijlage 16 van de Uitvoeringsregeling visserij. Voorbeelden:
- Afgedamde Maas
- Amer
- Amsterdam-Rijnkanaal (het hele kanaal; scheiding met de Aa via een lijn haaks op de inmonding)
- Beneden-Merwede
- Bijlands kanaal
- Bergsche Maas
- Boven-Merwede
- Boven-Rijn vanaf Spijk
- Dordtsche Kil
- Gedeelte in het IJsselmeer begrensd door de Zuidermeerdijk, IJsselmeerdijk en Ketelbrug, en de lijn over coördinaten: 52°37.448?NB / 005°38.650 OL, 52°36.800?NB / 005°37.466 OL, 52°36.339?NB / 005°37.783 OL
- Haringvliet
- Hartelkanaal
- Heusdensch Kanaal
- Hollandsch Diep
- Hollandsche IJssel vanaf Veerlaan te Haastrecht
- IJ
- IJssel
- Julianakanaal
- Kanaal Gent-Terneuzen
- Kanaal Wessem-Nederweert
- Ketelmeer (met uitzondering van het Ramsdiep; scheidingen zoals beschreven)
- Gedeelte van het Krammer Volkerak ten oosten van de lijn over coördinaten: 51°38.294NB/4°16.465OL en 51°39.287NB/4°16.446OL
- Lateraalkanaal Linne-Buggenum
- Lek
- Lekkanaal
- Maas vanaf grensovergang Eijsden (met uitzondering van Boschmolenplas)
- Maas-Waalkanaal
- Nederrijn
- Nieuwe Maas
- Nieuwe Merwede
- Noord
- Noordzeekanaal inclusief zijkanalen A, H (met uitzondering van afgesloten deel zijkanaal B tussen A9 en Noordzeekanaal)
- Oude Maas
- Pannerdensch Kanaal
- Roer
- Scheur
- Spui
- Vossemeer
- Waal
- Wantij
- Weespertrekvaart van de Amstel tot Amsterdam-Rijnkanaal
De verboden gelden voor het gebied binnen de winterdijken van deze wateren. Ze gelden ook voor havens, plassen, killen, gaten, putten, kreken en zijarmen die direct in open verbinding staan met deze wateren, tot aan de eerste waterkering.
Sportvissers in zee en kustwateren

Dioxine-problematiek zout water
Sinds 1 april 2011 geldt ook voor een aantal zoutwatergebieden een verbod op vistuigen die vooral voor paling of wolhandkrab dienen. Het verbod berust op art. 5.10 Wet dieren en art. 23b Uitvoeringsregeling visserij. Je mag in die wateren niet met een peur vissen. Je mag ook geen paling of wolhandkrab in bezit hebben in de onmiddellijke nabijheid van die wateren. Overtreding levert een economisch delict op (WED).
De betreffende wateren staan in bijlage 15 van de Uitvoeringsregeling visserij. Voorbeelden:
- Beerkanaal en open havens
- Calandkanaal en open havens
- Havens van IJmuiden en toeleidingskanalen naar het Noordzeekanaal tot de meest zeewaarts gelegen waterkeringen
- Nieuwe Waterweg tot de lijn van het oostelijk havenhoofd van Maassluis naar het groene scheepvaartgeleidelicht no. 14
- Maasmond tot de denkbeeldige lijn van buitenzijde Zuiderpier tot eindpunt Noorderpier
- Deel van het Zeegat van Goeree binnen 500 meter van de Haringvlietsluizen
Terugzetverplichting zee en kustwateren (art. 23a Uitvoeringsregeling visserij)
Je zet altijd paling die je vangt met de hengel of de peur in zee of kustwateren direct terug. Je mag tijdens het vissen geen aal bij je hebben. Deze regels berusten op art. 23a van de Uitvoeringsregeling visserij en de Visserijwet 1963. Overtreding levert een economisch delict op.
Ook overtreedt een sportvisser met dit gedrag de Wet Natuurbescherming (art. 3.38) en de Regeling Natuurbescherming (art. 3:20). De vrijstelling vervalt en je pleegt een economisch delict.
Bronnen en meer informatie:
- Beleid en achtergrond: de Sportvisunie (pagina over aalproblematiek): https://www.sportvisserijnederland.nl/vis-water/vissenwelzijn/beheer-en-welzijn/aalproblematiek.html
- Visserijwet 1963: http://wetten.overheid.nl/BWBR0002416/geldigheidsdatum_24-12-2010
- Uitspraken: https://www.rechtspraak.nl (ECLI:NL:RVS:2012:BY0407)
